Risale:Bakara Suresi 8. âyet - Revizyon geçmişi

Turker 12.34, 22 Ağustos 2023 tarihinde

2023-08-22T12:34:34Z

Turker 12.19, 22 Ağustos 2023 tarihinde

2023-08-22T12:19:23Z

Turker 06.11, 29 Ekim 2016 tarihinde

2016-10-29T06:11:15Z

← Önceki sürüm		09.11, 29 Ekim 2016 tarihindeki hâli
2. satır:		2. satır:
	''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''		''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''

	=وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ=		={{Arabi\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}=

	Bu âyetin mâkabliyle vech-i nazmı:		==Bu âyetin mâkabliyle vech-i nazmı==

	Nasıl ki bir hükümde iki müfredin iştiraki veya bir maksatta iki cümlenin ittihadı, atfı icab ettirir. Kezalik bir hedefi, bir garazı takip eden iki kıssanın da atıfları, belâgatın iktizasındandır. Binaenaleyh on iki âyetin hülâsasını tazammun eden münafıkların kıssası, kâfirler hakkında geçen iki âyetin mealine atfedilmiştir.		Nasıl ki bir hükümde iki müfredin iştiraki veya bir maksatta iki cümlenin ittihadı, atfı icab ettirir. Kezalik bir hedefi, bir garazı takip eden iki kıssanın da atıfları, belâgatın iktizasındandır. Binaenaleyh on iki âyetin hülâsasını tazammun eden münafıkların kıssası, kâfirler hakkında geçen iki âyetin mealine atfedilmiştir.

	Evet vaktâ ki en evvel Kur’an’ın senasıyla başlandı. Sonra mü’minlerin medhine intikal edildi. Sonra kâfirlerin zemmine incirar etti. İnsanların kısımlarını ikmal etmek için münafıkların kıssası da zikredildi.		Evet vaktâ ki en evvel Kur’an’ın senasıyla başlandı. Sonra mü’minlerin medhine intikal edildi. Sonra kâfirlerin zemmine incirar etti. İnsanların kısımlarını ikmal etmek için münafıkların kıssası da zikredildi.

			==1. Sual==

	Sual: Kâfirlerin zemmi hakkında yalnız iki âyetle iktifa edilmiştir. On iki âyetin hülâsasıyla, münafıklar hakkında yapılan itnab neye binaendir?		Sual: Kâfirlerin zemmi hakkında yalnız iki âyetle iktifa edilmiştir. On iki âyetin hülâsasıyla, münafıklar hakkında yapılan itnab neye binaendir?
24. satır:		26. satır:
	4 – Ale’l-ekser münafıklar, ehl-i kitaptan oldukları için şeytanî bir zekâ sahibleri olup daha hilekâr, desiseci olurlar. İşte bu durumdaki münafıklar hakkında itnab yani tatvil-i kelâm, ayn-ı belâgattır.		4 – Ale’l-ekser münafıklar, ehl-i kitaptan oldukları için şeytanî bir zekâ sahibleri olup daha hilekâr, desiseci olurlar. İşte bu durumdaki münafıklar hakkında itnab yani tatvil-i kelâm, ayn-ı belâgattır.

	Bu âyetin kelimeleri arasındaki münasebetlere gelelim:		==Bu âyetin kelimeleri arasındaki münasebetlere gelelim==

	مِنَ النَّاسِ Câr ve mecruru, münafıkları tabir eden مَنْ kelimesine haber olduğu takdirde, şöyle bir sual vârid olur ki:		مِنَ النَّاسِ Câr ve mecruru, münafıkları tabir eden مَنْ kelimesine haber olduğu takdirde, şöyle bir sual vârid olur ki:

			==2. Sual==

	Münafıkların nâstan oldukları bedihîdir. Bu hüküm malûmu i’lam etmekten ibaret kalır?		Münafıkların nâstan oldukları bedihîdir. Bu hüküm malûmu i’lam etmekten ibaret kalır?

	Cevap: Malûmdur ki bir hüküm, bedihî olduğu zaman o hükmün lâzımı kasdedilir. Burada kasdedilen, o hükmün lâzımı olan taaccübdür. Sanki Kur’an-ı Azîmüşşan, zımnen “Münafıkların nâstan oldukları acib bir şeydir.” diye halkı taaccüb etmeye davet etmiştir. Zira insan mükerremdir. Mükerrem olan insan, nifaka tenezzül etmez.		Cevap: Malûmdur ki bir hüküm, bedihî olduğu zaman o hükmün lâzımı kasdedilir. Burada kasdedilen, o hükmün lâzımı olan taaccübdür. Sanki Kur’an-ı Azîmüşşan, zımnen “Münafıkların nâstan oldukları acib bir şeydir.” diye halkı taaccüb etmeye davet etmiştir. Zira insan mükerremdir. Mükerrem olan insan, nifaka tenezzül etmez.

			==3. Sual==

	Sual: Mademki مِنَ النَّاسِ haberdir. Ne için مَنْ üzerine takaddüm etmiştir?		Sual: Mademki مِنَ النَّاسِ haberdir. Ne için مَنْ üzerine takaddüm etmiştir?
49. satır:		55. satır:

	Ve keza نَاس ın tabiri, nifak bütün insanların haysiyet ve şereflerini ihlâl eden bir rezalet olduğundan, enzar-ı âmmeyi nifakın aleyhine çevirtmekle izale ve adem-i intişarına çalışmaları lüzumuna işarettir.		Ve keza نَاس ın tabiri, nifak bütün insanların haysiyet ve şereflerini ihlâl eden bir rezalet olduğundan, enzar-ı âmmeyi nifakın aleyhine çevirtmekle izale ve adem-i intişarına çalışmaları lüzumuna işarettir.

			==4. Sual==

	Sual: يَقُولُ ile اٰمَنَّا nın mercileri bir iken birisinin müfred, diğeri cem sîgasıyla zikirlerinde ne hikmet vardır?		Sual: يَقُولُ ile اٰمَنَّا nın mercileri bir iken birisinin müfred, diğeri cem sîgasıyla zikirlerinde ne hikmet vardır?
69. satır:		77. satır:

	وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ		وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ

			==5. Sual==

	Sual: اٰمَنَّا ya müşabih olan وَمَا اٰمَنُوا ye tercihen وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ cümle-i ismiye ile denilmesinde ne hikmet vardır?		Sual: اٰمَنَّا ya müşabih olan وَمَا اٰمَنُوا ye tercihen وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ cümle-i ismiye ile denilmesinde ne hikmet vardır?
79. satır:		89. satır:

	4- Onların adem-i imanlarının devamına delâlet etmek için cümle-i ismiye ihtiyar edilmiştir.		4- Onların adem-i imanlarının devamına delâlet etmek için cümle-i ismiye ihtiyar edilmiştir.

			==6. Sual==

	Sual: Nefyi ifade eden مَا cümlenin evvelinde bulunduğu halde, cümleden istifade edilen devamı nefyetmeye delâlet etmediğinde hikmet nedir?		Sual: Nefyi ifade eden مَا cümlenin evvelinde bulunduğu halde, cümleden istifade edilen devamı nefyetmeye delâlet etmediğinde hikmet nedir?

	Cevap: Nefiy, kesif bir harfin medlûlüdür. Devam ise, cümle-i ismiyenin heyet-i hafifesinden istifade edilen bir manadır. Binaenaleyh kesif kesife, yani nefiy imana daha karibdir.		Cevap: Nefiy, kesif bir harfin medlûlüdür. Devam ise, cümle-i ismiyenin heyet-i hafifesinden istifade edilen bir manadır. Binaenaleyh kesif kesife, yani nefiy imana daha karibdir.

			==7. Sual==

	Sual: وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ deki haber üzerine harf-i cer olan ب nin duhûlü neye işarettir?		Sual: وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ deki haber üzerine harf-i cer olan ب nin duhûlü neye işarettir?

	Cevap: Onların zahiren imanları varsa da, hakikatte imana ehil ve lâyık insanlar olup mü’minîn sınıfından addedilmediklerine delâlet için مَا nın haberi üzerine ب dâhil olmuştur.		Cevap: Onların zahiren imanları varsa da, hakikatte imana ehil ve lâyık insanlar olup mü’minîn sınıfından addedilmediklerine delâlet için مَا nın haberi üzerine ب dâhil olmuştur.

	~~<p>***</p>~~


	''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''		''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''

Engin 19.12, 26 Ekim 2016 tarihinde

2016-10-26T19:12:07Z

← Önceki sürüm		22.12, 26 Ekim 2016 tarihindeki hâli
2. satır:		2. satır:
	''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''		''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''

			=وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ=

			Bu âyetin mâkabliyle vech-i nazmı:

			Nasıl ki bir hükümde iki müfredin iştiraki veya bir maksatta iki cümlenin ittihadı, atfı icab ettirir. Kezalik bir hedefi, bir garazı takip eden iki kıssanın da atıfları, belâgatın iktizasındandır. Binaenaleyh on iki âyetin hülâsasını tazammun eden münafıkların kıssası, kâfirler hakkında geçen iki âyetin mealine atfedilmiştir.

			Evet vaktâ ki en evvel Kur’an’ın senasıyla başlandı. Sonra mü’minlerin medhine intikal edildi. Sonra kâfirlerin zemmine incirar etti. İnsanların kısımlarını ikmal etmek için münafıkların kıssası da zikredildi.

			Sual: Kâfirlerin zemmi hakkında yalnız iki âyetle iktifa edilmiştir. On iki âyetin hülâsasıyla, münafıklar hakkında yapılan itnab neye binaendir?

			Cevap: Münafıklar hakkında itnabı, tatvili icab ettiren birkaç nükte vardır:

			1 – Düşman meçhul olduğu zaman daha zararlı olur. Kandırıcı olursa daha habîs olur. Aldatıcı olursa fesadı daha şedit olur. Dâhilî olursa zararı daha azîm olur. Çünkü dâhilî düşman; kuvveti dağıtıyor, cesareti azaltıyor. Haricî düşman ise bilakis asabiyeti şiddetlendirir, salabeti artırır.

			Nifakın cinayeti, İslâm üzerine pek büyüktür. Âlem-i İslâm’ı zelzeleye maruz bırakan nifaktır. Bunun içindir ki Kur’an-ı Azîmüşşan, fazlaca onlara teşniat ve takbihatta bulunmuştur.

			2 – Münafığın mü’minler ile ihtilatı dolayısıyla yavaş yavaş ünsiyet kesbeder, iman ile ülfet peyda eder. Gerek Kur’an’dan, gerek mü’minlerden nifakın kötülüğü hakkındaki sözleri işite işite pis halinden nefret eder. En-nihaye lisanından kelime-i tevhid kalbine damlamaya zemin hazırlamak için itnab yapılmıştır.

			3 – İstihza, hud’a, ikiyüzlülük, hile, kizb, riya gibi kötü ahlâk münafıkta var; kâfirde o derece yoktur. Bu cihetten münafıklar hakkında itnab yapılmıştır.

			4 – Ale’l-ekser münafıklar, ehl-i kitaptan oldukları için şeytanî bir zekâ sahibleri olup daha hilekâr, desiseci olurlar. İşte bu durumdaki münafıklar hakkında itnab yani tatvil-i kelâm, ayn-ı belâgattır.

			Bu âyetin kelimeleri arasındaki münasebetlere gelelim:

			مِنَ النَّاسِ Câr ve mecruru, münafıkları tabir eden مَنْ kelimesine haber olduğu takdirde, şöyle bir sual vârid olur ki:

			Münafıkların nâstan oldukları bedihîdir. Bu hüküm malûmu i’lam etmekten ibaret kalır?

			Cevap: Malûmdur ki bir hüküm, bedihî olduğu zaman o hükmün lâzımı kasdedilir. Burada kasdedilen, o hükmün lâzımı olan taaccübdür. Sanki Kur’an-ı Azîmüşşan, zımnen “Münafıkların nâstan oldukları acib bir şeydir.” diye halkı taaccüb etmeye davet etmiştir. Zira insan mükerremdir. Mükerrem olan insan, nifaka tenezzül etmez.

			Sual: Mademki مِنَ النَّاسِ haberdir. Ne için مَنْ üzerine takaddüm etmiştir?

			Cevap: Mademki o hükümden taaccüb kasdedilmiştir, taaccüb-ü inşaînin şe’ni, kelâmın evvelinde bulunmaktır.

			Sonra نَاس ın tabirinden birkaç letaif çıkıyor:

			1- Kur’an; münafıkların şahıslarını tayin etmeyerek umumî bir sıfatla onlara işaret ettiği, Resul-i Ekrem’in (asm) siyasetine daha münasiptir. Zira şahıslarının tayini ile kabahatleri yüzlerine vurulsaydı, mü’minler nefsin desisesiyle vesveseye düşerlerdi. Halbuki vesvese havfa, havf riyaya, riya nifaka incirar eder.

			Ve keza eğer Kur’an onları tayin ile takbih etseydi “Resul-i Ekrem (asm) mütereddiddir, etbaına emniyeti yoktur.” denilecekti.

			Ve keza bazan kötülük ifşa edilmese tedricen zâil olması ihtimali vardır. Fakat teşhir edildiği takdirde, sahibinin hiddetini tahrik eder. Daha fazlasını yapmaya bâis olur.

			Ve keza نَاس gibi umumî bir sıfatın, nifaka münafî olması hususi sıfatların daha ziyade münafî olmasına delâlet eder. Zira insan mükerremdir. Bu gibi rezaletin şanında değildir.

			Sonra اٰمَنَّا ve keza nâs tabiri: Nifakın bir taife veya bir tabakaya mahsus olmayıp insanın nevinde bulunur, hangi taife olursa olsun.

			Ve keza نَاس ın tabiri, nifak bütün insanların haysiyet ve şereflerini ihlâl eden bir rezalet olduğundan, enzar-ı âmmeyi nifakın aleyhine çevirtmekle izale ve adem-i intişarına çalışmaları lüzumuna işarettir.

			Sual: يَقُولُ ile اٰمَنَّا nın mercileri bir iken birisinin müfred, diğeri cem sîgasıyla zikirlerinde ne hikmet vardır?

			Cevap: Zarif bir letafete işarettir ki imanın mevsufu cem ise de telaffuz edeni müfreddir.

			يَقُولُ اٰمَنَّا cümlesi onların iman davalarını hikâyedir. Bu cümlede davalarının reddine iki cihetle işaret edildiği gibi, davalarının takviyesine de iki vecihle îma edilmiştir. Şöyle ki:

			يَقُولُ kelimesi, madde cihetiyle onların iman davasının an-itikad olmayıp, ancak sözden ibaret bir kavl olduğuna işarettir. Kezalik muzari sîgasıyla onların ale’d-devam yaptıkları müdafaaya sevk eden, vicdanî bir sebep değildir ancak halka karşı bir riyakârlık olduğuna işarettir.

			Davalarının takviyesine yapılan işaretler ise:

			اٰمَنَّا fiil-i mazinin heyetinden “Biz ehl-i kitap cemaatleri, eskiden beri mü’miniz. Şimdi imandan geri kalmamıza imkân yoktur.” gibi takviye edici bir delil tereşşuh ettiği gibi, cem’e râci olan نَا zamirinden de “Bizler bir fert gibi değiliz. Ancak muhteşem bir cemaatiz. Yalana tenezzül etmeyiz.” gibi ikinci bir takviye daha çıkıyor.

			بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ Kur’an-ı Kerim, hikâye ettiği şeyleri ya aynıyla alır veya mealinin ahziyle veyahut ibaresinin telhisiyle bir tasarruf yapar.

			Birinci ihtimale göre, onların erkân-ı imaniyeden yalnız bu iki rüknü ihtiyar ettikleri; rükünlerin en mühimlerini izhar etmekle sadakatlerini göstermeye işarettir. Ve aynı zamanda onlardan en ziyade kabule şâyan, zu’mlarınca bu iki rükündür.

			İkinci ihtimale nazaran, Cenab-ı Hakk’ın imanın rükünleri içinde, kutub sayılan bu iki rüknü tahsis etmesi; onların kuvvetle iddia ettikleri iman, dine iman olmadığına işarettir. Çünkü bu iki rüknün de muktezasına amel ve itikad etmemişlerdir. ب nin tekrarı her iki rükne olan imanın bir cihetten olmadığına işarettir. Çünkü Allah’a iman, Allah’ın vücud ve vahdetine imandır. Yevm-i âhire iman ise o günün hak olduğuna ve muhakkak geleceğine imandır.

			وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ

			Sual: اٰمَنَّا ya müşabih olan وَمَا اٰمَنُوا ye tercihen وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ cümle-i ismiye ile denilmesinde ne hikmet vardır?

			Cevap: 1- Her iki اٰمَنَّا arasında görünen zahirî tenakuzdan içtinab etmek içindir.

			2- اٰمَنَّا ihbar değildir, inşadır. İnşa, nefiy ile tekzip edilemediğinden وَمَا اٰمَنُوا denilmemiştir.

			3- اٰمَنَّا cümlesinden zımnen istifade edilen نَحْنُ مُؤْمِنُونَ cümlesine nefiy ve tekzibi ircâ için وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ denilmiştir.

			4- Onların adem-i imanlarının devamına delâlet etmek için cümle-i ismiye ihtiyar edilmiştir.

			Sual: Nefyi ifade eden مَا cümlenin evvelinde bulunduğu halde, cümleden istifade edilen devamı nefyetmeye delâlet etmediğinde hikmet nedir?

			Cevap: Nefiy, kesif bir harfin medlûlüdür. Devam ise, cümle-i ismiyenin heyet-i hafifesinden istifade edilen bir manadır. Binaenaleyh kesif kesife, yani nefiy imana daha karibdir.

			Sual: وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ deki haber üzerine harf-i cer olan ب nin duhûlü neye işarettir?

			Cevap: Onların zahiren imanları varsa da, hakikatte imana ehil ve lâyık insanlar olup mü’minîn sınıfından addedilmediklerine delâlet için مَا nın haberi üzerine ب dâhil olmuştur.

			<p>***</p>


	''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''		''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''

Turker: Yeni sayfa: "Category:İşarat-ül İ'caz ''Önceki Risale: Bakara Suresi 7. âyet ← İşarat-ül İ'caz → Risale..."

2016-10-25T08:05:47Z

Yeni sayfa: "Category:İşarat-ül İ'caz ''Önceki Risale: Bakara Suresi 7. âyet ← İşarat-ül İ'caz → Risale..."

Yeni sayfa

[[Category:İşarat-ül İ'caz]]
''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''

''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''

← Önceki sürüm		15.34, 22 Ağustos 2023 tarihindeki hâli
58. satır:		58. satır:
	==4. Sual==		==4. Sual==

	Sual: [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#171\|{{Arabi\|يَقُولُ}}]] ile [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|~~نَاس~~}}]] nın mercileri bir iken birisinin müfred, diğeri cem sîgasıyla zikirlerinde ne hikmet vardır?		Sual: [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#171\|{{Arabi\|يَقُولُ}}]] ile [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] nın mercileri bir iken birisinin müfred, diğeri cem sîgasıyla zikirlerinde ne hikmet vardır?

	Cevap: Zarif bir letafete işarettir ki imanın mevsufu cem ise de telaffuz edeni müfreddir.		Cevap: Zarif bir letafete işarettir ki imanın mevsufu cem ise de telaffuz edeni müfreddir.
68. satır:		68. satır:
	Davalarının takviyesine yapılan işaretler ise:		Davalarının takviyesine yapılan işaretler ise:

	[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|~~نَاس~~}}]] fiil-i mazinin heyetinden “Biz ehl-i kitap cemaatleri, eskiden beri mü’miniz. Şimdi imandan geri kalmamıza imkân yoktur.” gibi takviye edici bir delil tereşşuh ettiği gibi, cem’e râci olan {{Arabi\|نَا}} zamirinden de “Bizler bir fert gibi değiliz. Ancak muhteşem bir cemaatiz. Yalana tenezzül etmeyiz.” gibi ikinci bir takviye daha çıkıyor.		[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] fiil-i mazinin heyetinden “Biz ehl-i kitap cemaatleri, eskiden beri mü’miniz. Şimdi imandan geri kalmamıza imkân yoktur.” gibi takviye edici bir delil tereşşuh ettiği gibi, cem’e râci olan {{Arabi\|نَا}} zamirinden de “Bizler bir fert gibi değiliz. Ancak muhteşem bir cemaatiz. Yalana tenezzül etmeyiz.” gibi ikinci bir takviye daha çıkıyor.

	[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#173\|{{Arabi\|بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ}}]] Kur’an-ı Kerim, hikâye ettiği şeyleri ya aynıyla alır veya mealinin ahziyle veyahut ibaresinin telhisiyle bir tasarruf yapar.		[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#173\|{{Arabi\|بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ}}]] Kur’an-ı Kerim, hikâye ettiği şeyleri ya aynıyla alır veya mealinin ahziyle veyahut ibaresinin telhisiyle bir tasarruf yapar.
80. satır:		80. satır:
	==5. Sual==		==5. Sual==

	Sual: [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|~~نَاس~~}}]] ya müşabih olan [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#175\|{{Arabi\|وَمَا اٰمَنُوا}}]] ye tercihen [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#174\|{{Arabi\|وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]] cümle-i ismiye ile denilmesinde ne hikmet vardır?		Sual: [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] ya müşabih olan [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#175\|{{Arabi\|وَمَا اٰمَنُوا}}]] ye tercihen [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#174\|{{Arabi\|وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]] cümle-i ismiye ile denilmesinde ne hikmet vardır?

	Cevap: 1- Her iki [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#170\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] arasında görünen zahirî tenakuzdan içtinab etmek içindir.		Cevap: 1- Her iki [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#170\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] arasında görünen zahirî tenakuzdan içtinab etmek içindir.

	2- [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|~~نَاس~~}}]] ihbar değildir, inşadır. İnşa, nefiy ile tekzip edilemediğinden [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#175\|{{Arabi\|وَمَا اٰمَنُوا}}]] denilmemiştir.		2- [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] ihbar değildir, inşadır. İnşa, nefiy ile tekzip edilemediğinden [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#175\|{{Arabi\|وَمَا اٰمَنُوا}}]] denilmemiştir.

	3- [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|~~نَاس~~}}]] cümlesinden zımnen istifade edilen [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#176\|{{Arabi\|نَحْنُ مُؤْمِنُونَ}}]] cümlesine nefiy ve tekzibi ircâ için [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#174\|{{Arabi\|وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]] denilmiştir.		3- [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] cümlesinden zımnen istifade edilen [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#176\|{{Arabi\|نَحْنُ مُؤْمِنُونَ}}]] cümlesine nefiy ve tekzibi ircâ için [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#174\|{{Arabi\|وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]] denilmiştir.

	4- Onların adem-i imanlarının devamına delâlet etmek için cümle-i ismiye ihtiyar edilmiştir.		4- Onların adem-i imanlarının devamına delâlet etmek için cümle-i ismiye ihtiyar edilmiştir.

← Önceki sürüm		15.19, 22 Ağustos 2023 tarihindeki hâli
2. satır:		2. satır:
	''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''		''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''

	={{Arabi\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}=		=[[Bakara 8\|{{Arabi\|وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]]=

	==Bu âyetin mâkabliyle vech-i nazmı==		==Bu âyetin mâkabliyle vech-i nazmı==
28. satır:		28. satır:
	==Bu âyetin kelimeleri arasındaki münasebetlere gelelim==		==Bu âyetin kelimeleri arasındaki münasebetlere gelelim==

	مِنَ النَّاسِ Câr ve mecruru, münafıkları tabir eden مَنْ kelimesine haber olduğu takdirde, şöyle bir sual vârid olur ki:		[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#167\|{{Arabi\|مِنَ النَّاسِ}}]] Câr ve mecruru, münafıkları tabir eden [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#168\|{{Arabi\|مَنْ}}]] kelimesine haber olduğu takdirde, şöyle bir sual vârid olur ki:

	==2. Sual==		==2. Sual==
38. satır:		38. satır:
	==3. Sual==		==3. Sual==

	Sual: Mademki مِنَ النَّاسِ haberdir. Ne için مَنْ üzerine takaddüm etmiştir?		Sual: Mademki [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#167\|{{Arabi\|مِنَ النَّاسِ}}]] haberdir. Ne için [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#168\|{{Arabi\|مَنْ}}]] üzerine takaddüm etmiştir?

	Cevap: Mademki o hükümden taaccüb kasdedilmiştir, taaccüb-ü inşaînin şe’ni, kelâmın evvelinde bulunmaktır.		Cevap: Mademki o hükümden taaccüb kasdedilmiştir, taaccüb-ü inşaînin şe’ni, kelâmın evvelinde bulunmaktır.

	Sonra نَاس ın tabirinden birkaç letaif çıkıyor:		Sonra [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|نَاس}}]] ın tabirinden birkaç letaif çıkıyor:

	1- Kur’an; münafıkların şahıslarını tayin etmeyerek umumî bir sıfatla onlara işaret ettiği, Resul-i Ekrem’in (asm) siyasetine daha münasiptir. Zira şahıslarının tayini ile kabahatleri yüzlerine vurulsaydı, mü’minler nefsin desisesiyle vesveseye düşerlerdi. Halbuki vesvese havfa, havf riyaya, riya nifaka incirar eder.		1- Kur’an; münafıkların şahıslarını tayin etmeyerek umumî bir sıfatla onlara işaret ettiği, Resul-i Ekrem’in (asm) siyasetine daha münasiptir. Zira şahıslarının tayini ile kabahatleri yüzlerine vurulsaydı, mü’minler nefsin desisesiyle vesveseye düşerlerdi. Halbuki vesvese havfa, havf riyaya, riya nifaka incirar eder.
50. satır:		50. satır:
	Ve keza bazan kötülük ifşa edilmese tedricen zâil olması ihtimali vardır. Fakat teşhir edildiği takdirde, sahibinin hiddetini tahrik eder. Daha fazlasını yapmaya bâis olur.		Ve keza bazan kötülük ifşa edilmese tedricen zâil olması ihtimali vardır. Fakat teşhir edildiği takdirde, sahibinin hiddetini tahrik eder. Daha fazlasını yapmaya bâis olur.

	Ve keza نَاس gibi umumî bir sıfatın, nifaka münafî olması hususi sıfatların daha ziyade münafî olmasına delâlet eder. Zira insan mükerremdir. Bu gibi rezaletin şanında değildir.		Ve keza [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|نَاس}}]] gibi umumî bir sıfatın, nifaka münafî olması hususi sıfatların daha ziyade münafî olmasına delâlet eder. Zira insan mükerremdir. Bu gibi rezaletin şanında değildir.

	Sonra اٰمَنَّا ve keza nâs tabiri: Nifakın bir taife veya bir tabakaya mahsus olmayıp insanın nevinde bulunur, hangi taife olursa olsun.		Sonra [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#170\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] ve keza nâs tabiri: Nifakın bir taife veya bir tabakaya mahsus olmayıp insanın nevinde bulunur, hangi taife olursa olsun.

	Ve keza نَاس ın tabiri, nifak bütün insanların haysiyet ve şereflerini ihlâl eden bir rezalet olduğundan, enzar-ı âmmeyi nifakın aleyhine çevirtmekle izale ve adem-i intişarına çalışmaları lüzumuna işarettir.		Ve keza [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|نَاس}}]] ın tabiri, nifak bütün insanların haysiyet ve şereflerini ihlâl eden bir rezalet olduğundan, enzar-ı âmmeyi nifakın aleyhine çevirtmekle izale ve adem-i intişarına çalışmaları lüzumuna işarettir.

	==4. Sual==		==4. Sual==

	Sual: يَقُولُ ile ~~اٰمَنَّا~~ nın mercileri bir iken birisinin müfred, diğeri cem sîgasıyla zikirlerinde ne hikmet vardır?		Sual: [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#171\|{{Arabi\|يَقُولُ}}]] ile [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|نَاس}}]] nın mercileri bir iken birisinin müfred, diğeri cem sîgasıyla zikirlerinde ne hikmet vardır?

	Cevap: Zarif bir letafete işarettir ki imanın mevsufu cem ise de telaffuz edeni müfreddir.		Cevap: Zarif bir letafete işarettir ki imanın mevsufu cem ise de telaffuz edeni müfreddir.

	يَقُولُ اٰمَنَّا cümlesi onların iman davalarını hikâyedir. Bu cümlede davalarının reddine iki cihetle işaret edildiği gibi, davalarının takviyesine de iki vecihle îma edilmiştir. Şöyle ki:		[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#172\|{{Arabi\|يَقُولُ اٰمَنَّا}}]] cümlesi onların iman davalarını hikâyedir. Bu cümlede davalarının reddine iki cihetle işaret edildiği gibi, davalarının takviyesine de iki vecihle îma edilmiştir. Şöyle ki:

	يَقُولُ kelimesi, madde cihetiyle onların iman davasının an-itikad olmayıp, ancak sözden ibaret bir kavl olduğuna işarettir. Kezalik muzari sîgasıyla onların ale’d-devam yaptıkları müdafaaya sevk eden, vicdanî bir sebep değildir ancak halka karşı bir riyakârlık olduğuna işarettir.		[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#171\|{{Arabi\|يَقُولُ}}]] kelimesi, madde cihetiyle onların iman davasının an-itikad olmayıp, ancak sözden ibaret bir kavl olduğuna işarettir. Kezalik muzari sîgasıyla onların ale’d-devam yaptıkları müdafaaya sevk eden, vicdanî bir sebep değildir ancak halka karşı bir riyakârlık olduğuna işarettir.

	Davalarının takviyesine yapılan işaretler ise:		Davalarının takviyesine yapılan işaretler ise:

	~~اٰمَنَّا~~ fiil-i mazinin heyetinden “Biz ehl-i kitap cemaatleri, eskiden beri mü’miniz. Şimdi imandan geri kalmamıza imkân yoktur.” gibi takviye edici bir delil tereşşuh ettiği gibi, cem’e râci olan نَا zamirinden de “Bizler bir fert gibi değiliz. Ancak muhteşem bir cemaatiz. Yalana tenezzül etmeyiz.” gibi ikinci bir takviye daha çıkıyor.		[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|نَاس}}]] fiil-i mazinin heyetinden “Biz ehl-i kitap cemaatleri, eskiden beri mü’miniz. Şimdi imandan geri kalmamıza imkân yoktur.” gibi takviye edici bir delil tereşşuh ettiği gibi, cem’e râci olan {{Arabi\|نَا}} zamirinden de “Bizler bir fert gibi değiliz. Ancak muhteşem bir cemaatiz. Yalana tenezzül etmeyiz.” gibi ikinci bir takviye daha çıkıyor.

	بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ Kur’an-ı Kerim, hikâye ettiği şeyleri ya aynıyla alır veya mealinin ahziyle veyahut ibaresinin telhisiyle bir tasarruf yapar.		[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#173\|{{Arabi\|بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ}}]] Kur’an-ı Kerim, hikâye ettiği şeyleri ya aynıyla alır veya mealinin ahziyle veyahut ibaresinin telhisiyle bir tasarruf yapar.

	Birinci ihtimale göre, onların erkân-ı imaniyeden yalnız bu iki rüknü ihtiyar ettikleri; rükünlerin en mühimlerini izhar etmekle sadakatlerini göstermeye işarettir. Ve aynı zamanda onlardan en ziyade kabule şâyan, zu’mlarınca bu iki rükündür.		Birinci ihtimale göre, onların erkân-ı imaniyeden yalnız bu iki rüknü ihtiyar ettikleri; rükünlerin en mühimlerini izhar etmekle sadakatlerini göstermeye işarettir. Ve aynı zamanda onlardan en ziyade kabule şâyan, zu’mlarınca bu iki rükündür.

	İkinci ihtimale nazaran, Cenab-ı Hakk’ın imanın rükünleri içinde, kutub sayılan bu iki rüknü tahsis etmesi; onların kuvvetle iddia ettikleri iman, dine iman olmadığına işarettir. Çünkü bu iki rüknün de muktezasına amel ve itikad etmemişlerdir. ب nin tekrarı her iki rükne olan imanın bir cihetten olmadığına işarettir. Çünkü Allah’a iman, Allah’ın vücud ve vahdetine imandır. Yevm-i âhire iman ise o günün hak olduğuna ve muhakkak geleceğine imandır.		İkinci ihtimale nazaran, Cenab-ı Hakk’ın imanın rükünleri içinde, kutub sayılan bu iki rüknü tahsis etmesi; onların kuvvetle iddia ettikleri iman, dine iman olmadığına işarettir. Çünkü bu iki rüknün de muktezasına amel ve itikad etmemişlerdir. {{Arabi\|ب}} nin tekrarı her iki rükne olan imanın bir cihetten olmadığına işarettir. Çünkü Allah’a iman, Allah’ın vücud ve vahdetine imandır. Yevm-i âhire iman ise o günün hak olduğuna ve muhakkak geleceğine imandır.

	وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ		[[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#174\|{{Arabi\|وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]]

	==5. Sual==		==5. Sual==

	Sual: ~~اٰمَنَّا~~ ya müşabih olan وَمَا اٰمَنُوا ye tercihen وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ cümle-i ismiye ile denilmesinde ne hikmet vardır?		Sual: [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|نَاس}}]] ya müşabih olan [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#175\|{{Arabi\|وَمَا اٰمَنُوا}}]] ye tercihen [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#174\|{{Arabi\|وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]] cümle-i ismiye ile denilmesinde ne hikmet vardır?

	Cevap: 1- Her iki اٰمَنَّا arasında görünen zahirî tenakuzdan içtinab etmek içindir.		Cevap: 1- Her iki [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#170\|{{Arabi\|اٰمَنَّا}}]] arasında görünen zahirî tenakuzdan içtinab etmek içindir.

	2- ~~اٰمَنَّا~~ ihbar değildir, inşadır. İnşa, nefiy ile tekzip edilemediğinden وَمَا اٰمَنُوا denilmemiştir.		2- [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|نَاس}}]] ihbar değildir, inşadır. İnşa, nefiy ile tekzip edilemediğinden [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#175\|{{Arabi\|وَمَا اٰمَنُوا}}]] denilmemiştir.

	3- ~~اٰمَنَّا~~ cümlesinden zımnen istifade edilen نَحْنُ مُؤْمِنُونَ cümlesine nefiy ve tekzibi ircâ için وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ denilmiştir.		3- [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#169\|{{Arabi\|نَاس}}]] cümlesinden zımnen istifade edilen [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#176\|{{Arabi\|نَحْنُ مُؤْمِنُونَ}}]] cümlesine nefiy ve tekzibi ircâ için [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#174\|{{Arabi\|وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]] denilmiştir.

	4- Onların adem-i imanlarının devamına delâlet etmek için cümle-i ismiye ihtiyar edilmiştir.		4- Onların adem-i imanlarının devamına delâlet etmek için cümle-i ismiye ihtiyar edilmiştir.
92. satır:		92. satır:
	==6. Sual==		==6. Sual==

	Sual: Nefyi ifade eden مَا cümlenin evvelinde bulunduğu halde, cümleden istifade edilen devamı nefyetmeye delâlet etmediğinde hikmet nedir?		Sual: Nefyi ifade eden {{Arabi\|مَا}} cümlenin evvelinde bulunduğu halde, cümleden istifade edilen devamı nefyetmeye delâlet etmediğinde hikmet nedir?

	Cevap: Nefiy, kesif bir harfin medlûlüdür. Devam ise, cümle-i ismiyenin heyet-i hafifesinden istifade edilen bir manadır. Binaenaleyh kesif kesife, yani nefiy imana daha karibdir.		Cevap: Nefiy, kesif bir harfin medlûlüdür. Devam ise, cümle-i ismiyenin heyet-i hafifesinden istifade edilen bir manadır. Binaenaleyh kesif kesife, yani nefiy imana daha karibdir.
98. satır:		98. satır:
	==7. Sual==		==7. Sual==

	Sual: وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ deki haber üzerine harf-i cer olan ب nin duhûlü neye işarettir?		Sual: [[Risale:İşarat-ül İ'caz (Ayet-Hadis Mealleri)#174\|{{Arabi\|وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنٖينَ}}]] deki haber üzerine harf-i cer olan {{Arabi\|ب}} nin duhûlü neye işarettir?

	Cevap: Onların zahiren imanları varsa da, hakikatte imana ehil ve lâyık insanlar olup mü’minîn sınıfından addedilmediklerine delâlet için مَا nın haberi üzerine ب dâhil olmuştur.		Cevap: Onların zahiren imanları varsa da, hakikatte imana ehil ve lâyık insanlar olup mü’minîn sınıfından addedilmediklerine delâlet için {{Arabi\|مَا}} nın haberi üzerine {{Arabi\|ب}} dâhil olmuştur.

	''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''		''Önceki Risale: [[Risale:Bakara Suresi 7. âyet\|Bakara Suresi 7. âyet]] ← [[Risale:İşarat-ül İ'caz\|İşarat-ül İ'caz]] → [[Risale:Bakara Suresi 9-10. âyetler\|Bakara Suresi 9-10. âyetler]]: Sonraki Risale''