-kar

Nurpedia.org - İman ve İslam Hakikatlerine Dair Nur Ansiklopedisi sitesinden
Gezinti kısmına atla Arama kısmına atla

-kâr, -gâr, -ger veya -yâr, sonuna geldiği kelimeye "-li, -ci" ekleri veya "eden, edici" kelimeleri gibi faillik ve sahiplik anlamı katarak Farsça usulüyle birleşik sıfat yapan Farsça bir sonektir.

Bilgiler

Kökeni olan Farsça fiil ve anlamı: -

Risale-i Nur'da Bu Eki Taşıyan Kelimeler, Anlamları ve Örnek Cümleler

Gözden kaçmış kelimeler olabilir. -kârâne eki içeren kelimeler burada listelenmiştir.

  • Adavetkâr: Düşmanlık eden

Mabuduna karşı adavetkârane bir isyanı taşır. (26. Söz)

  • Afüvkâr: Affeden

...yoksa başkaların hukukunu çiğneyen cânilere afüvkârane bakmağa hakkı yoktur, zalemeye şerik olur. (Lahikalar)

  • Aşikâr: Apaçık

Her şeyde aşikâre, vahdaniyetin çok delilleri var. (10. Söz)

  • Azimkâr: Azimli

...bana kalırsa onun o cesur ve azimkâr peygamberin hâtem-i risalet olduğunun en kat'î ve en emin delilleridir. (İ.İ.)

  • Bahtiyar: Bahtı açık

Merhaba ey kendi hastalığını teşhîs edebilen bahtiyar doktor, samîmî ve azîz dostum! (Barla L.)

  • Beşaretkâr: Müjdeleyen

Mesrurane, beşaretkârane dedi ki: (16. Lema)

  • Bid'akâr: Bidatçı

...onları bırakıp heveskârane yeni içtihadlar yapmak, bid'akârane bir hıyanettir. (27. Söz)

  • Cazibekâr: Çekici

...havanın dokunmasıyla cezbedarane ve cazibekârane hareketle raksları,... (Meyve R.)

  • Cefakâr: Cefa çeken

Bu hususta mazur görmenizle beraber, azimkâr ve cefakâr... (Lahikalar)

  • Celbkâr: Cazip

...mühim bir şeyh-i mürşid ve câzibedar bir Nakşî evliyasından bir zat, dört ay mütemadiyen Risalet-ün-Nurun elli-altmış şâkirdleri içinde ve celbkârâne onların içlerinde sohbet ettiği halde,... (Lahikalar)

  • Cezbekar: Cezbeli

...hakikatta biri enfüsî, diğeri âfâkî iki hareket-i cezbekâranede zikir ve tesbih-i İlahî ile Mevlevî gibi zikreden ve deverana kalkan... (30. Söz)

  • Cilveger: Cilvesini gösteren

...nur-u Ahmedî (A.S.M.) cebhe-i Âdem'den tâ Zât-ı Mübarekine müteselsilen tezahür edip neşr-i nur ederek intikal ede ede tâ zuhur-u etemle kendinde cilveger olmuştur. (Barla L.)

  • Cinayetkar: Cinayet işleyen

...on zalim cinayetkâr ve kendine işkence edenlere karşı mukabele etmeyen... (Lahikalar)

  • Cür'etkar: Cesur

O pek cür'etkâr, cesur adama herkes hayrette kalır. (19. Mektup)

  • Çilingir: Anahtarcı, demirci (Aslı: Celangar)

...hizmet-i Nuriyede çok çalışkan Çilingir Ali ... (Lahikalar)

  • Dalaletkar: Sapkın

...beşeri müşevveş, perişan, âciz, fakir, hacatı hadsiz, a'dası nihayetsiz ve fâni, bekasız bir vaziyet-i dalaletkâraneden o insanı o nur, o meyve-i kudsiye ile... (31. Söz)

  • Desisekar: Hileci

...münafıkane ve desisekârane iğfal ve hile dâmını (tuzağını) istimal ediyor. (Mektubat)

  • Dülger: Marangoz (Duru+ger kelimesinden)

...herbir taşı, Mimar Sinan gibi dülgerlik san'atında bir mehareti ve sair taşlara hem mahkûm, hem hâkim olmak,... (30. Söz)

  • Ehemmiyetkar: Önem veren

Kur'an-ı Hakîm'in kâinattan ve mevcudattan ehemmiyetkârane, istihsankârane bahsi ise; evvelki iki yüze bakar. (32. Söz)

  • Elemkar: Elemli

Herbirinin, bütün divan-ı eş'arının ruhunu eğer sıksan, elemkârane birer feryad damlar. (17. Söz)

  • Endişekar: Endişeli

Üstadımız hakkında ehl-i dünyanın ve ehl-i hüküm tarafından çok defa "Ne ile yaşıyor?" diye endişekârane soruluyor. (Lahikalar)

  • Faaliyetkar: Faaliyet sergileyen

...fakat ağzından, midesinden başka bütün hüceyrat-ı bedeniyede faaliyetkârane bir lezzet, bir zevk vermekle beraber,... (24. Mektup)

  • Faziletkar: Faziletli

Hikmet ve felsefenin esası olan adalet ve müsavatı öğreten ve başkalarına iyilik etmeyi, faziletkâr olmayı talim eden esaslar.. (İ. İ.)

  • Fedakâr: Özverili

...nebatî ve hayvanî olan umum vâlidelerin gayet şirin ve fedakârane şefkatleriyle şefkatini gösteren... (14. Lema)

  • Feyizkâr: Feyizli

Müstakbel cebhesinin feyizkâr nesilleri, beraet kararını bekliyorlar. (İ.İ.)

  • Fitnekâr: Fitneci

Siyasetinin hassa-i mümeyyizesi; fitnekârlık, ihtilaftan istifade, menfaat yolunda her alçaklığı irtikâb etmek, yalancılık, tahribkârlık, hariçte menfîliktir. (asar-ı Bediiyye)

  • Gafletkâr: Gafil

İşte o bataklık ise, gafletkârane ve dalalet-pîşe olan sefihane hayat-ı içtimaiye-i beşeriyedir. (13. Mektup)

  • Garazkâr: Kin besleyen

Avrupa'nın bir kısım idraksiz ve garazkâr feylesoflarının, müteşabih âyet-i kerime ve hadîs-i şeriflere yaptığı taarruzlarını... (Konferans)

  • Garetkâr: Yağmacı

...garetkâr milletlerin Hind ve Çin'deki akvam-ı mazlumeye tecavüzlerini durdurmak için... (16. Lema)

  • Gıbtakar: Gıbta eden

Gıbtakârane bir hodgâmlık olabilirdi. (21. Lema)

  • Gururkâr: Gurur yapan

Hem arabî hattı bulunmayan sair arkadaşlara tefevvuk edeceğim diye gururkârane bir tavırda bulundum. (10. Lema)

  • Günahkâr: Günah işleyen

Bu millet-i günahkâr kanıyla abdest aldı. (Lemeat)

  • Hahişger/Hahişkar: Arzulu, istekli (Hahiş: Arzu)

Her ruh işitse بَارَكَ اللّٰهُ ، مَاشَاءَ اللّٰهُ ، فَتَبَارَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعَالَمٖينَ demeye hâhişger olur.

  • Hakaretkar: Hakaret eden

Beşinci Hakaretkârane İftirası (Lahikalar)

  • Halaskar: Kurtaran

İstimdadkârane, bir halaskârı için bağırır, çağırırız, ne kimse işitiyor, ne cevabı veriyor. (Lemeat)

  • Hariskar: Hırslı

Hariskâr bir düsturu şu cümle ihtar eder dinliyor beşeriyet. (Lemeat)

  • Haşmetkar: Haşmetli

Kâinatın erkân-ı azîmesine bakıyoruz; mühim gayeler için haşmetkârane bir tedvir ve tenvir görüyoruz. (33. Söz)

  • Hatakar: Hatalı

Yoksa o hatakârane mana hiç hatırıma gelmemiş. (Şualar)

  • Hatarkar: Tehlikeli

Fevkalâde eğer bir cesaretin var; gireriz de beraber, bu yol-u pür-hatarkâr. (Lemeat)

  • Hayatkar: Hayat sahibi

Mevcudat-ı hariciyenin herbiri, sureten camid, şuursuz iken, gayet hayatkârane ve şuurdarane vazifeleri ve tesbihatları vardır. (29. Söz)

  • Hayretger: Hayret eden

Kâinatta görünen saltanat-ı rububiyeti, itaatkârane tasdik edip kemalâtına ve mehasinine hayretkârane nezaretidir. (23. Söz)

  • Herzekar: Boş konuşan

Herzekârane fuzulî bir surette karışma. (17. Söz)

  • Hevakar: Heva peşinde koşan

Ulaşmaz dest-i ede-i garb-i hevesbâr, hevakâr dehadâr (Lemeat)

  • Heveskar: Hevesli

...gençlik saikasıyla, o hadsiz elemler ile âlûde zehirli bir bala benzeyen sefihane ve heveskârane muvakkat bir lezzet-i gayr-ı meşruayı ihtiyar eden... (13. Söz)

  • Hilekar: Hileci

İşte bunun içindir ki, ehl-i nifakın hilekârane propagandasına karşı, kardeşlerimi sâbık üç nokta ile ikaz ediyorum. (Mektubat)

  • Himayetkar/Hamiyetkar: Himaye eden

İstinadî noktamız, hem himayetkârımız def'eder düşmanları. (Lemeat)

  • Hizmetkar: Hizmet eden

Bir zaman bir büyük hâkim, iki hizmetkârını, -herbirisine yirmidört altun verip- iki ay uzaklıkta has ve güzel bir çiftliğine ikamet etmek için gönderiyor. (6. Söz)

  • Hurafetkar: Hurafeli

...ne kadar cahilane ve hurafetkârane bir fikir olduğunu, zerre kadar aklı bulunanların bilmesi gerektir. (30. Lema)

  • Husumetkar: Düşmanlık eden

İhtiraslarınızdan ve husumetkârane tarafgirliklerinizden kuvvetiniz hiçe iner, az bir kuvvetle ezilebilirsiniz. (22. Mektup)

  • Huşyar/Hüşyar: Uyanık, aklı başında

Ey aklı hüşyâr, kalbi müteyakkız arkadaş! (22. Söz)

  • Huzurkar: Huzurlu

...meşru dairesinde ve müteşekkirane, huzurkârane, gafletsiz, masumane eğlencelerdir. (28. Lema)

  • Hürmetkar: Hürmet eden

Ve kendi fikrinde olan bir münafığı, hürmetkârane medhetti. (22. Mektup)

  • İbadetkar: İbadet eden

...o müdhiş cenazeler, huşu ve huzûda, zikir ve tesbihte birer ibadetkâr şeklinde görünse.. o yetimane ağlayışlar, senakârane "yaşasın"lar hükmüne girse.. (31. Söz)

  • İcazkar: Veciz

Kısa birkaç cümle ile, Tufan hâdise-i azîmesini netaiciyle öyle îcazkârane ve mu'cizane beyan ediyor ki; çok ehl-i belâgatı, belâgatına secde ettirmiş. (26. Mektup)

  • İ'cazkar: Mucizeli

Sen de görüyorsun ki; o ferman-ı a'zamda öyle i'cazkâr bir turra var ki, hiçbir veçhile kabil-i taklid değil. (10. Söz)

  • İfratkar: İfrat eden

İnsanların hayat-ı içtimaiyesinin medarı olan gençler, delikanlılar, şiddet-i galeyanda olan hissiyatlarını ve ifratkâr bulunan nefis ve hevalarını... (11. Şua)

  • İftiharkar: İftihar eden

Şu makamda Eski Said'in iftiharkârane söylediği şu sözlere ben iştirak etmiyorum. (22. Lema)

  • İhanetkar: İhanet eden

Birden bir hâkim geldi, hiddet etti, "Neden ayakta beklemiyor?" ihanetkârane dedi. (26. Lema)

  • İhmalkar: İhmal eden

Za'f-ı dine sebeb olan Avrupa medeniyet-i sefihanesi yırtılmağa yüz tuttuğu bir zamanda ve medeniyet-i Kur'anın zuhura yakın geldiği bir anda, lâkaydane ve ihmalkârane müsbet bir iş görülmez. (Mesnevi)

  • İhtilalkar: İhtilalci

...siyasete, yani ihtilâlkârane, en tehlikeli ve en günahlı ve çok hukukun ziyaına sebebiyet veren akîm, süflî bir maksada alet etmiş denilir mi?.. (Lahikalar)

  • İhtimamkar: Önem veren

...çok meharete muhtaç bir hüsn-ü san'atta, çok zamana muhtaç ihtimamkârane nakışlarla münakkaş,... (33. Söz)

  • İhtiyarkar: İrade sergileyen

...hiçten hakîmane icad ve san'at-perverane ibda' ve ihtiyarkârane ve alîmane halk ve inşa... (7. Şua)

  • İhtiyatkar: Tedbirli

Havf iki, üç, dört ihtimalden bir olsa.. hattâ beş-altı ihtimalden bir olsa, ihtiyatkârane bir havf meşru olabilir. (Mektubat)

  • İkazkar: Uyaran

Bu hizmette muvaffak olmak için, sizin binbir müşkülâtla ikazkâr ve irşadkâr hareketleriniz gibi yıkılmaz ve sarsılmaz azim ve metanetler lâzımdır. (Tarihçe)

  • İlticakar: Sığınan

Pek ilticakârane vicdanımıza girdik; içine bakıyoruz, bir çareyi bekleriz. (Lemeat)

  • İltifatkar: İltifat eden

Nasılki çok mübarek ve kudsî büyük bir zat, gayet fakir ve muhtaç bir adama ümid edilmediği bir tarzda iltifatkârâne bir kabda bâzı kâğıtlara sarılı bir hediye ihsan etse,... (Lahikalar)

  • İltizamkar: Taraftar olan

Ona bilfiil olmasa da, binniyet, bilkasd tarafdarane ve iltizamkârane talib olmak, herkesin elinden gelir. (11. Lema)

  • İmarkar: İmar eden

Filhakika bu âlî din; Avrupa'ya dünyanın imarkârane inkişafı için lâzım olan en esaslı kaynakları temin etmiştir. (İ.İ.

  • İmtizackar: Bir araya getiren

...imtizackârane idare etmek ve tedbirlerini görmek ve bu koca âlemi bir mükemmel memleket, bir muhteşem şehir, bir müzeyyen saray gibi yapmak hakikatıdır. (7. Şua)

  • İnayetkar: Yardım eden

Şimdi görüyoruz ki: İçindeki pergelin harekâtıyla tayin edilen a'zalar, san'atkârane ve inayetkârane düşüyor. (32. Söz)

  • İnsafkar: İnsaflı

...yirmisekiz seneden beri resmî memurlara muhalif olarak Nurlara insafkârane ve merhametkârane vaziyet gösteriyorlar... (Lahikalar)

  • İnsaniyetkar: İnsancıl

...akıl ve kalb gibi letaif-i insaniyeyi insaniyetkârane ve akibet-endişane olan vazifelerinden vazgeçiriyorlar. (13. Lema)

  • İntibahkar: Uyanmış

Risale-i Nur'un manevî avukatı ve bir kahramanı Ahmed Feyzi, İzmir'deki Nur'un teksiri ve intibahkârane İzmir vaziyeti ile Ahmed Feyzi alâkadar olmuş,... (Lahikalar)

  • İntikamkar: İntikam alan

...milel-i saire Hazret-i Hüseyin'in cemaatine intikamkârane ve müşevveş bir niyetle iltihak ettiklerinden,... (15. Mektup)

  • İntizamkar: İntizamlı

...tel ve bataryaları hükmündeki satırları, kelimeleri, harfleri öyle intizamkârane ve îcazdarane bastedilmiştir ki; (Lahikalar)

  • İrşadkar: İrşat eden

...o sade ve ümmiyet mertebesini ve avamın fehmini nazara alan basit ve cüz'î muhavere, o tarz ile ulvî ve cazibedar ve umumî ve irşadkâr bir mükâlemeye döner. (Meyve R.)

  • İstibşarkar: Müjdeleyen

...ehl-i azab ise elemkârane, ehl-i saadet ise hayretkârane, istiğrabkârane, belki bir cihette istibşarkârane teessüratları bulunmasını,... (15. Mektup)

  • İrticakar: İrticacı

...senin irticakârane bir surette dinî ve imanî kuvvetli ders vermen işimize gelmez!... (Lahikalar)

  • İrtidadkar: Dinden dönen

O irtidadkâr küfr-ü mutlaka ve o zındıkaya teslim-i silâh etmeyiz!.. (Şualar)

  • İstibdadkar: Baskıcı

Yani sözleri revac bulmak veya tekzib olunmamak veyahut başka ağraz için, zalimane ve istibdadkârane...

  • İstifsarkar: Soru soran

Tenkid ve istifsarkârane, mimsiz medeniyet tarafından denilen: (Lemalar Fihrist)

  • İstiğnakar: İstiğna eden

Evet o azîm manevî kuvvetüzzahrı, menfî milliyet ile ve istiğnakârane hamiyet ile gücendirmemeli! (Mektubat)

  • İstiğrabkar: Garipseyen

...ehl-i azab ise elemkârane, ehl-i saadet ise hayretkârane, istiğrabkârane, belki bir cihette istibşarkârane teessüratları bulunmasını,... (15. Mektup)

  • İstiğrakkar: Boğulan, dalan

İşte şu meşreb sahibi, eğer maddiyattan ve vesaitten tecerrüd etmiş ve esbab perdesini yırtmış bir ruh ise, istiğrakkârane bir şuhuda mazhar ise;... (18. Mektup)

  • İstihsankar: Güzel gören

Sonra, şu mevcudattaki zînetleri ve latif san'atları istihsankârane temaşa etmekle... (23. Söz)

  • İstihzakar: Alay eden

İslâmiyetin kusurunu görmekle mütelezziz olan ecnebilerin istihzakârane tebessümlerini celbedecek. (Mektubat)

  • İstikametkar: İstikametli

Ve âsârından istikametkârane istifade nadir oluyor.

  • İstilakar: İstila eden

Ben dünyanın halini bilmiyorum, fakat Avrupa'da istilâkârane hükmeden ve edyan-ı semaviyeye dayanmayan dehşetli cereyanın istilâsına karşı... (Mektubat)

  • İstimdadkar: Meded isteyen

Bak hem öyle yüksek bir fîzâr-ı istimdadkârane ile istiyor ve öyle tatlı bir niyaz-ı istirhamkârane ile yalvarıyor ki: (10. Söz)

  • İstitafkar: Yardım isteyen

Gözümüz de açıldı, şeş cihette biz baktık; evvel istîtafkârane önümüze bakarız. (Lemeat)

  • İsyankar: İsyan eden

Kâh oluyor âyet, insanın isyankârane amellerini zikreder, şedid bir tehdid ile zecreder. (25. Söz)

  • İstirhamkar: İsteyen

Bak hem öyle yüksek bir fîzâr-ı istimdadkârane ile istiyor ve öyle tatlı bir niyaz-ı istirhamkârane ile yalvarıyor ki: (10. Söz)

  • İtaatkar: İtaat eden

Birinci vecih şudur ki: Kâinatta görünen saltanat-ı rububiyeti, itaatkârane tasdik edip kemalâtına ve mehasinine hayretkârane nezaretidir. (23. Söz)

  • İthamkar/İttihamkar: Suçlayan

Makam-ı iddianın aleyhimizde beyan ettiği asılsız, ittihamkârane evhamın kat'î cevabları bu müdafaatımda vardır. (Şualar)

  • İtirazkar: İtiraz eden

Musibete giriftar olan adam, itirazkârane şekva ve merakla onu karşılamak, musibeti ikileştiriyor. (2. Lema)

  • İtminankar: İç huzuru veren

...umum selim ve nurani kalblerin erkân-ı imaniyedeki müttefikane ve itminankârane ve müncezibane keşfiyat ve müşahedatları... (7. Şua)

  • İttifakkar: İttifak eden

...âlem-i İslâm'ın ittifakkârane intibahlarının manevî bayramlarını (Lahikalar)

  • İttisafkar: Vasıflayan

...nurlu akılların iman ve tevhiddeki ittisafkârane ve râsihane itikadları... (7. Şua)

  • Kanaatkar: Kanaat eden

...meşru dairesinde kanaatkârane kazanmak ve mütefekkirane, müteşekkirane yemektir. (32. Söz)

  • Kerametkar: Keramet gösteren

...Sâriye'ye işittirip, sevk-ül ceyş noktasından zaferine sebebiyet veren kerametkârane kumandası ne derece keskin nazarlı olduğunu gösterdiği halde,... (15. Mektup)

  • Keremkar: Kerim

Misafirlerine burada böyle merhametler yapan kudretli, keremkâr Zât-ı Rahîm,... (Münacat)

  • Kimyager: Kimyacı

Lâkin çendan arabî bilmiyor fakat çok iyi bir mühendistir, güzel bir tasvircidir, mahir bir kimyagerdir, sarraf bir cevhercidir. (12. Söz)

  • Lütufkar: Lütufta bulunan

İnayetkârane, lütufkârane iş gören; elbette bilir ve bilerek yapar. (20. Mektup)

  • Mahviyetkar: Tevazulu

...sermediyet-i uluhiyetine karşı mahviyetkârane secde ederek,... (9. Söz)

  • Maslahatkar: Maslahat gözeten

Eazım-ı Esma-i İlahiyeden olan Rahîm ve Hakîm ve Vedud'un iktiza ettikleri şefkatperverane terbiye ve maslahatkârane tedbir ve muhabbetdarane taltif... (24. Mektup)

  • Mededkâr: Yardım eden

Ey insan, madem rahmet böyle kuvvetli ve cazibedar ve sevimli ve mededkâr bir hakikat-ı mahbubedir. (14. Lema)

  • Merhametkâr: Merhametli

Zira nihayet derecede âdil, merhametkâr, raiyet-perver, muktedir, intizam-perver, müşfik bir melikin memleketi hem bu derece göz önünde âsâr-ı terakkiyat ve kemalât gösteren bir memleket, senin vehminin gösterdiği surette olamaz. (2. Söz)

  • Mes'udiyetkar: Mutluluk dolu

Ve öyle bir sevinç ve sürur-u mes'udiyetkârane veriyor ki, tasvir edilmez. (31. Söz)

  • Muavenetkar: Yardım eden

...ve birbirinin içine girmesi ve münasebetdarane ve belki muavenetkârane birleşmesi,... (2. Şua)

  • Mu'cizekâr: Mucizeli, mucize gösteren

Şu mu’cizekâr zatın, sair yerlerde ne çeşit mu’cizeler gösterdiğini görelim. İşte bak, gördüğümüz menzil ve meydan ve meşher gibi acayipler, her tarafta bulunuyor. (10. Söz)

  • Muhafazakâr: Koruyan

Bu denizlerin etrafını muhafazakâr neler var? (Şualar)

  • Muhalefetkâr: Muhalefet eden

Öyle ise, sekiz sene bu cereyan-ı imanî merkezi olan bu köyde, bize karşı muhalefetkârane ve mütecavizane vaziyet alan, ne nam verilirse verilsin,... (Barla L.)

  • Musalahakâr: Sulh isteyen

...mes'elenin azametine nisbeten gayet mülayimane belki musalahakârane vaziyet almış. (Şualar)

  • Muvaffakiyetkâr: Başarılı

Sizlerin Pakistan ve Irak'la gayet muvaffakıyetkârane ittifakını, bu millete kemal-i samimiyetle, sürur ve ferah ile kazanmanızı bütün ruh u canımızla tebrik ediyoruz. (Lahikalar)

  • Mübalağakâr: Mübalağalı

Burada benim iki sahifecik yazıma, Ahmed Feyzi'nin hakkımda mübalağakârane medihlerini kabul ettiğim manası verilmiş, hata etmiş. (Şualar)

  • Mübarezekâr: Çatışmacı

Hem eğer ben siyaset ile işe girseydim, yüz risalelerde on cümle değil, belki bin cümleyi siyasetvari, mübarezekârane bulacaktınız. (Şualar)

  • Müjdekâr: Müjdeci

Araç'lı Abdullah'ın mektubunda tam imanlı ve dindarane ve müjdekârane... (Lahikalar)

  • Mümaşatkâr: Uygun davranan

Musa Bekuf ise, ziyade teceddüde taraftar ve asrîliğe mümaşatkâr efkârıyla çok yanlış gidiyor. (28. Lema)

  • Mürüvvetkar: Mert

Dostlarına karşı mürüvvetkârane muaşeret ve düşmanlarına sulhkârane muamele etmektir. (22. Mektup)

  • Müsaadekar: Müsaade eden

Haccı men'eden, zemzemi döktüren, hakkımızda eşedd-i zulme müsaadekâr davranan... (Şualar)

  • Müsamahakar: Hoşgörülü

...anarşiliği yetiştiren cem'iyetlerine müsamahakârane bakıp ilişmediğiniz halde,... (Şualar)

  • Müşfikkar: Şefkatli

...hârika bir surette münzeviyane ve merdümgirîzâne ve müşfikkârane ve siyasetten müçtenibane yaşadığımı bu memleket bilir. (Lahikalar)

  • Müteşekkirkar: Teşekkür eden

...meşru dairesinde ve müteşekkirane, huzurkârane, gafletsiz, masumane eğlencelerdir. (28. Lema)

  • Namuskar: Namuslu

Milyonlar talebelerinin hiçbirisinde bir vak'anın görülmemiş olmasıyla beraber, hepsinin de namuskârane faaliyetleriyle müstakim görülmeleridir. (İ.İ.)

  • Nedametkar: Pişmanlık gösteren

Me'yusane bir hüzün ve nedametkârane bir teessüf ve istimdadkârane bir hasret hissettim. (26. Lema)

  • Nefretkar: Nefret eden

...imanın tercümanı olan lisanın zevk-i ruhanîsine ilişip zikirden nefretkârane uzaklaştırarak susturuyorlar. (2. Lema)

  • Nübüvvetkar: Peygambere yaraşır

Zülkarneyn olan İskender-i Kebir'in nübüvvetkârane irşadatıyla akvam-ı zalime ile milel-i mazlume ortasında hail... (16. Lema)

  • Perestişkâr: Tapan

...berr ve bahri cezbeye getirecek bir zemzeme-i şükran ve tekbir ile perestişkârane ona müteveccih olan en güzel masnuuna karşı lâkayd kalsın... (17. Söz)

  • Pergar: Pergel

...bir kazanın düsturuyla ve kaderin pergârıyla tanzim edilmiş gibi meyvedar vaziyetler ve heyetler, bir ilm-i muhiti gösteriyor. (20. Mektup)

  • Re'fetkâr: Şefkatli

Risale-i Nur'un meşrebinde müştakane şefkattir ve re'fetkârane muhabbettir. (1. Şua)

  • Rekabetkâr/Rakibkar: Rekabet eden

Bu mübarek Isparta'nın medar-ı şükran bir hüsn-ü tâli'idir ki, ondaki ehl-i takva ve ehl-i tarîkat ve ehl-i ilmin -sair yerlere nisbeten- rekabetkârane ihtilafları görünmüyor. (20. Lema)

  • Re'skâr: Lider, baş

...bu münafıkların re'skârlarına hitab ederek... (Barla L.)

  • Riayetkâr: Riayet eden

Kur'ana karşı en yüksek hürmeti perverde ettiklerini ve onun evamir-i ahlâkiyesine fevkalâde riayetkâr olduklarını... (İ.İ.)

  • Ricakâr: Rica eden

...o umumî duada benim de bir hissem bulunması için ricakârane bir tevildir. (Şualar)

  • Riyakar: İki yüzlü

Eski Said'in Serkeş, Müftehir, Mağrur, Ucblu, Riyakâr Nefsini Susturan, Teslime Mecbur Eden Beş Fıkradır. (26. Söz)

  • Riyazetkar: Riyazet yolunda giden

Hem Nur'un takvadarane ve riyazetkârane meşrebi,... (Şualar)

  • Rüzgar: Esinti (Ruz+gar)

Bir vakit esaretimde dağ başında azametli çam ve katran ve ardıç ağaçlarının heybet-nüma suretlerini, hayret-feza vaziyetlerini temaşa ederken pek latif bir .rüzgâr esti. (17. Söz)

  • Saadetkâr: Saadetli

...o ilim ve hikmetle dünyanın saadetkârane saltanatını, âhiretin saadet-i ebediyesiyle sizde birleştirmek,... (25. Söz)

  • Sadakatkâr: Sadakatli

Kur'anı bîtarafane tercümeye gayret ettim ise de; kari'lerim, Kur'anın metnini sadakatkârane bir ifadeye muvaffak olamadığımı göreceklerdir. (İ.İ.)

  • Sahtekâr: Aldatıcı

Çünki ehl-i dikkat nazarında alâküllihal etvar ve ahvali içindeki tasannuatlar ve tekellüfatlar sahtekârlığını gösterecek. (26. Mektup)

  • Sanatkar: Sanat sahibi

Hattâ herbir taşında, bir saray kadar san'at dercedilmiş. Ustasız olmak, hiçbir akıl kabul edemez, gayet mahir bir san'atkâr ister. (10. Söz)

  • Sebatkar: Sebat eden

...tevhiddeki ittisafkârane ve râsihane itikadları tevafuk ve sebatkârane ve mutmainane kanaat ve yakînleri tetabuk ediyor. (7. Şua)

  • Sefahetkar: Günahkar

...hikmet-i âmmesi sefahetkârane abesiyetten ve rahmet-i vasiası lâhiyane tazibden ve izzet-i kudreti zelilane acizden kurtulurlar, takaddüs ederler. (11. Şua)

  • Sehabetkar: Sahip çıkan

...birden Denizli, Milas, Isparta, İnebolu, ümidimin yüz derece fevkinde ve öyle bir sahabetkârane ve iltizamperverane... (Lahikalar)

  • Sehavetkar: Cömert

Öyle sehavetkârane, san'atperverane bir ziyafet-i âmme ihzar etti ki,... (11. Söz)

  • Senakar: Öven

...o yetimane ağlayışlar, senakârane "yaşasın"lar hükmüne girse.. (31. Söz)

  • Sitayişkar: Takdir eden

Yoksa Sure-i Feth'in âhirinde sitayişkârane tavsifat-ı Rabbaniyeye mazhar... (27. Söz)

  • Siyasetkar: Siyasetçi

Hem Nur'un sırr-ı ihlası; siyasetkârane kahramanlık damarını taşıyan,... (Şualar)

  • Sulhkar: Barışçıl

Dostlarına karşı mürüvvetkârane muaşeret ve düşmanlarına sulhkârane muamele etmektir. (22. Mektup)

  • Şecaatkar: Cesaret gösteren

Risale-i Nur'un sönmez nuruyla ve susmaz lisanıyla şecaatkârane mukabele ve mukavemet edip,... (Lemalar Fihrist)

  • Şefaatkar: Şefaat eden

...onun ruhuna şefaatkârane bir hoş-âmedî nev'inden bir istikbal ettikleri hatırıma geldi. (12. Mektup)

  • Şefkatkar: Şefkatli

Mahpuslara şefkatkârane hizmetle yardım etmek ve muhtaç oldukları rızıklarını ellerine vermek... (13. Söz)

  • Şehriyar: Hükümdar

Hazret‑i Muhammed’in (Asm.) zamanında, Arabistan şâirlerinin şehriyârı, şâir Lebid idi. (İ.İ.)

  • Şematetkar: Kuru gürültü yapan

Hem de boğazımızı pençesiyle sıktığı bir zaman-ı elîmde pek şematetkârane bir istifham ile dört şey sordu bizden.

  • Şeytankar/Şeytanetkar: Şeytani

Devr-i Sabıkın şeytankârâne oyunlarına, hilelerine aldanmasınlar;... (Lahikalar)

  • Şifakar: Şifa veren

Fakat sonra, ameliyat-ı şifakâraneden gelen acılar gitti, lezzet geldi. (Mektubat)

  • Şuurkar: Şuurlu

Evet nebatat ve behimiyat gibi şuursuzların gayet derecede şuurkârane ve hakîmane işler görmesi bizzarure gösterir ki: (10. Söz)

  • Taassubkar: Tutucu

...büyüklere lâyık ulûvv-u cenabla, enaniyet-i taassubkârânesini hakikata ve insafa feda edip tâmire çalışmasıdır; (Lahikalar)

  • Tahkirkar: Aşağılayan

Hattâ kâinata ve mevcudata karşı zalimane ve tahkirkârane bir adavet taşıyor. (11. Lema)

  • Tahsinkar: Uygun gören

Otuzüç âyât-ı Kur'aniyenin tahsinkârane işaretine mazhariyeti... (Şualar)

  • Tahrifkar: Bozan

...noksan huruflarla yeni hatt altında tahrifkârane ehl-i dalaletin tevilat-ı fasideleri âyâtın sarahatını incitmelerine bakmıyor gibi,... (Şualar)

  • Tahripkar: Tahrip eden

Menfîce müteharrik, daim tahribkâr olur. (Lemeat)

  • Takdirkar: Takdir eden

...şübhesiz bedahetle o hârika kumandanı gösterir, takdirkârane sevdirir. (Meyve Risalesi)

  • Takdiskar: Takdis eden

En takdiskâr ve kanaatbahş bir lisanla, başka bir kitab-ı münzelin tefevvuk edemeyeceği bir ifade ile takrir eden kitab, Kur'andır. (İ.İ.)

  • Taklitkar: Taklit eden

Farz-ı muhal olarak Müseylime gibi hadsiz derece haddinden çıkıp taklidkârane o izzet ve ceberut sahibi olan Hâlık-ı Zülcelalini kendi fikriyle konuşturup... (25. Söz)

  • Talepkar: Talep eden

Bir fer’a bir delile umumun semeresi netice-i cesime ona bindirmeğe talebkâr (Lemeat)

  • Tama'kar/Tamahkar: Mala vb. aşırı istek duyan

Öyle de; ahlâk‑ı àliye-i Peygamberiyeden olan ve belki kâinâttaki nizâm‑ı hikmet-i İlâhiye’nin medârlarından olan iktisat ise, sefillik ve bahillik ve tamahkârlık ve hırsın bir halîtası olan hısset ile hiç münâsebeti yok. (19. Lema)

  • Tasannukar: Yapmacık davranan

...hizmet-i imaniyedeki ihlası kırmamak ve tasannukârane hodfüruşluk vaziyetine girmeye mecbur etmemek... (Lahikalar)

  • Tazarrukar: Niyaz eden

Öyle hazînane, öyle mahbubane, öyle müştakane, öyle tazarrukârane saadet-i bâkiye istiyor ki; bütün kâinatı ağlattırıp, duasına iştirak ettiriyor. (10. Söz)

  • Ta'zimkar: Hürmet eden

Ve talebelerini, her fırsatta şahsına hürmet ve ta'zimden ve makam vermekten men'etmiş ve ta'zimkârane mektub yazanları dahi takbih etmiştir. (Şualar)

  • Tebessümkar: Tebessüm eden

Evet, herbir nebatın çiçek açması zamanında ve sünbül vermesi anında, tebessümkârane manevî tekellümleri hengâmındaki tesbihleri, kendileri gibi güzel ve zahirdir. (33. Söz)

  • Tecavüzkar: Haddi aşan

Zira insanın vehm-âlud nazarına istikamet; ve tecavüzkâr kuva-yı selâsesine, itidal; ve isti’dadat-ı maneviyesine inkişaf verecek İlahî bir mürşid olabilir. (Asar-ı Bediiyye)

  • Tehditkar: Tehdit eden

...bütün mahlukatın hukuklarına tecavüzlerini asırlara ve arza ve semavata tehdidkârane haykıran bu iki âyet,... (Meyve Risalesi)

  • Tehevvüskar: Heves eden

Tehevvüskâri nâzvârî itâbvârî... (Lemeat)

  • Temaşager: Temaşa eden

Âsâra bakıp, gaibane muamele suretinde saltanat-ı rububiyetin mehasinine temaşager makamında kendilerini gördüklerinden; tekbir ve tesbih vazifesini eda edip "Allahü Ekber" dediler. (11. Söz)

  • Temeddühkar: Övünen

Senin beş para kıymetin yok. Bu temeddühkârane, hususan cesarette çok fazla gösterişin ne içindir? (Lahikalar)

  • Temellukkar: Yaltaklanan

Eğer hile olsaydı, bu beş sene zarfında sizlere temellukkârane bir müracaat edilecekti. (16. Mektup)

  • Tenbelkar: Tenbellik gösteren

...her kapıya başvurup, tenbelkârane ve zalimane ve müştekiyane hayatını geçirir, belki öldürür. (7. Şua)

  • Tenbihkar: İkaz eden

Kur'an hizmetkârlarının sehiv ve hataları neticesinde yedikleri tenbihkârane şefkat tokatları.. (Lemalar Fihrist)

  • Tenkitkar: Eleştiren

Tenkidkârane bir suale cevabdır. (22. Lema)

  • Tesellikar/Teselliyetkar: Teselli eden

...buradaki kardeşlerimizle de hâlisane ve tesellikârane ve samimane ve mütesanidane hakikî bir ülfet ve muhabbet ve sohbetle... (Şualar)

  • Terbiyekar: Terbiye eden

...bilbedahe terbiyekârane bir Rezzakıyet ve şefkatkârane bir rububiyeti gösterir. (33. Söz)

  • Tesbihkar: Tesbih eden

...her gece ve her sene, şaşaalı tesbihkârane bir seyeran ve cereyan vermek demek olan... (20. Mektup)

  • Teslimkar: Teslim olan

Sünnet-i Seniyesinin dairesine teslimkârane ve müstahsinane dâhil olunuz,... (13. Lema)

  • Teşebbüskar: Teşebbüs eden

Evhama düşen bazı zalim ehl-i dünyanın teşebbüskârane harekât-ı zahiriyesi bir sebeb-i âdi olarak yeni bir zulme hedef oldu. (Lahikalar)

  • Teşvikkar: Teşvik eden

...hem zafer veya harbe ve ulvî fedakârlıklara sevketmek için teşvikkârane kasaid-i vataniyeye nisbeti gibidir. (25. Söz)

  • Tevafukkar: Tevafuklu

Bir sahifede kelimeler birbirine baktığı ve bir intizam-ı tevafukkârane gösterdiği gibi, Kur'an'ın mecmuunda aynı hal vardır.

  • Tevazukar: Tevazu sahibi

Eğer sen tevazukârane desen: (Mektubat)

  • Tevbekar/Tövbekar: Tevbe eden

Çıktığı zaman bir katil, bir müntakim olarak değil, belki tövbekâr, tecrübeli, terbiyeli, millete menfaatli bir adam çıkar. (13. Söz)

  • Tevhidkar: Tevhid içeren

Madem her şeyde ve bütün eşyada bir birlik var, demek birtek zâtın icadıdır" diye olan tevhidkârane düsturu nerede? (30. Söz)

  • Tevilkar: Tevil eden

Tevilkârane "zahirî muvafakat gösteriyorum" iddiasında bulunanları, birinci zümreye ilhak ettirecek müessir bir kuvvet. (Lahikalar)

  • Tezyifkar: Küçümseyen

İki sene evvel benim hakkımda bir müdür sebebsiz, gıyabımda tezyifkârane, hakaretli sözler söylemişti. (16. Mektup)

  • Ubudiyetkar: İbadet eden

Fakat Sâni' tarafından tavzif edilen vezaif-i ubudiyetkâranelerinden ve Sâniin isimlerine ne vechile ve nasıl delalet ettikleri... (25. Söz)

  • Uhuvvetkar: Dostluk gösteren

Her nereye geliriz, herhangi taifeye misafir oluyoruz, pek uhuvvetkârane istikbal görüyoruz. (Lemeat)

  • Ümitkar: Ümit besleyen

...ulvî bir âşıkın muvakkat bir iftiraktan müştakane, ümidkârane bir hüzün ile gınası (şarkısı);... (25. Söz)

  • Ünsiyetkar: Yabancılık çekmeyen

Cisim libasını mazide bırakıp, kendileri istikbal salonu olan berzah âleminde kemal-i rahatla ikametlerini düşünür, mezaristana ünsiyetkârane bakar.

  • Vefakar: Vefalı

...vâlide ise, dualarını almak ve kalblerini hoşnud etmek ve vefakârane hizmet etmek,... (25. Lema)

  • Yadigâr veya yadgâr: Hatıra, hatırlatan (Yad: Hatıra)

Mesela, nasıl ki ehl-i medeniyet, fâni vaziyetlere bir nevi beka vermek ve ehl-i istikbale yadigâr bırakmak için; (24. Mektup)

  • Zecirkar: Azarlayan

"Edebsizlik ediyorsunuz, zındıkaya giriyorsunuz, zındıkları yetiştiriyorsunuz" diye zecirkârane te'dib tokatlarını almışlar. (30. Söz)

  • Zulümkar: Zulmeden

Şecere-i Tûbâ-i İslâmiyet; mevhum, muvakkat, cüz'î, hususî, menfî, belki esassız, garazkâr, zulümkâr, zulmanî unsuriyet toprağına dikilmez! (Mektubat)

İlgili Maddeler

Kaynakça